Π. ΔΑΚΕ Μηχανικών Τ.Ε. Διοίκηση Γραφείο Τύπου Νομοθεσία ΕΕΤΕΜ Χρήσιμοι σύνδεσμοι Ειδήσεις-Νέα-Παρεμβάσεις Φωτογραφικό Αρχείο Παλαιά σελίδα ΔΑΚΕ
ΟΜΙΛΙΑ τ.Υπουργού Παιδείας ΑΡΗ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ στην ολομέλεια της βουλής για το σχέδιο νόμουΑΕΙ - 2η & 3η Τοποθέτηση Εκτύπωση Ηλεκτρονική Διεύθυνση


ΔΕΥΤΕΡΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ

Θεωρώ σκόπιμο για την πρόοδο της συζήτησης σΆ αυτό το σημείο να παρέμβω για να διευκρινίσω κάποια πράγματα, τα οποία προέκυψαν από την προσεκτική παρακολούθηση των όσων είπε και η κυρία Υπουργός χθες, αλλά και πολλοί εκλεκτοί συνάδελφοι απΆ όλους τους χώρους της Βουλής.

Σπεύδω σΆ αυτό το σημείο να διευκρινίσω ότι πράγματι δεν χωρά καμία αμφιβολία ότι μια παρεξηγημένη έννοια, όπως αυτή του συμβιβασμού, τη σημερινή ημέρα έχει τελείως διαφορετικό νόημα και θα έλεγα ότι είναι επίκαιρη όσο ποτέ άλλοτε. Στην παιδεία πρέπει απΆ αυτήν την Αίθουσα να φύγουμε λίγο ή πολύ σε μια βάση συμβιβασμού. Κανείς δεν θα βγει 100% ικανοποιημένος. Όλοι πρέπει να κάνουμε αμοιβαίες υποχωρήσεις, προκειμένου να συναντηθούμε για να είμαστε περήφανοι ότι αν πράγματι καταφέρουμε για πρώτη φορά στη μεταπολιτευτική πολιτική ιστορία τη συναίνεση στον ευαίσθητο τομέα της παιδείας, τότε μπορούμε να δώσουμε ελπίδα και ανάταση στον ελληνικό λαό.

ΓιΆ αυτό ακριβώς το λόγο πολύ συγκεκριμένα λέω στην Κυβέρνηση ότι πράγματι η Υπουργός Παιδείας έχει κάνει πάρα πολλές φιλότιμες προσπάθειες στην κατεύθυνση αυτή. Και από την δική μας πλευρά, επίσης, κάναμε πολλές φιλότιμες προσπάθειες για να συναντηθούμε. Μετά όμως και από την ομιλία του Πρωθυπουργού, θα πω ότι είναι στο δικό του χέρι εάν θα υπάρξει συναίνεση στον ευαίσθητο τομέα της παιδείας ή όχι. Ιδού πεδίον δόξης λαμπρόν, λοιπόν, για την Κυβέρνηση.

Θέλετε συναίνεση; Στο χέρι σας είναι να βγούμε απΆ αυτήν την Αίθουσα με ομόνοια και κυρίως με ομοψυχία σΆ αυτό το νομοσχέδιο και κυρίως για τον τομέα της παιδείας.

Θα κάνω τρεις προτάσεις. Πρώτον, πλήρη κατάργηση του ασύλου. Να αφήσουμε τα όποια κατάλοιπα υπάρχουν στο υφιστάμενο σχέδιο νόμου, τις όποιες έμμεσες αναφορές και να μπούμε στη λογική της προτάσεως νόμου που είχαμε κάνει εμείς με τη συγκεκριμένη τροπολογία, την οποία καταθέτουμε εκ νέου στα Πρακτικά και ζητούμε την υιοθέτησή της για πλήρη κατάργηση του ασύλου.

Δεν μπορεί το Πανεπιστήμιο να παραμένει χώρος «φιλοξενίας» εγκληματικών ή εκνόμων πράξεων και δραστηριοτήτων. Τα μισόλογα και η συμπαιγνία που παίζεται σΆ αυτήν την Αίθουσα σΆ αυτό το σημείο πρέπει να τερματιστούν. Όποιος θέλει την κατάργηση του ασύλου, υπάρχει τροπολογία την οποία έχουμε κάνει, την καταθέτουμε και μΆ αυτήν να προχωρήσουμε.

Δεύτερον, συζητάμε για ένα νέο τρόπο διοίκησης των Πανεπιστημίων. Κύριοι συνάδελφοι του ΠΑΣΟΚ, θα είμαστε μαζί σας στο νέο αυτό τρόπο διοίκησης των Πανεπιστημίων υπό την εξής προϋπόθεση: το Συμβούλιο, βεβαίως θα πρέπει να έχει λόγο και βεβαίως θα πρέπει να προεπιλέγει ενδεχομένως αυτούς που μπορούν να προχωρήσουν για τη θέση του πρυτάνεως, όμως δεν μπορεί η ακαδημαϊκή κοινότητα να είναι αποκλεισμένη από το δικαίωμα συμμετοχής και ψήφου για τον άνθρωπο, κυρίως για τον εκπρόσωπό τους, που θα πρέπει να προέρχεται από το φυσικό τους χώρο.

Με άλλα λόγια δεν είναι δυνατόν η πανεπιστημιακή κοινότητα να μην ψηφίζει τον πρύτανη. Κατάργηση υφιστάμενων πρυτανικών αρχών δεν έχει γίνει ποτέ στην μεταπολιτευτική πολιτική ιστορία και αν ανατρέξουμε στο παρελθόν θα δούμε ότι, δυστυχώς, κατάργηση πρυτανικών αρχών είχαμε μόνο σΆ άλλα καθεστώτα σε σκοτεινές περιόδους της ιστορίας μας.

Θεωρώ, λοιπόν, ότι δεν περιποιεί τιμή να συζητούμε για διορισμό. Θα πρέπει να μιλάμε βεβαίως με την προϋπόθεση της κυρίαρχης άποψης του Συμβουλίου, που τόσο πολύ θέλετε, αλλά τουλάχιστον να μπορεί η ακαδημαϊκή κοινότητα να ψηφίζει μεταξύ αυτών που θα προτείνει το Συμβούλιο ποιός είναι ο πιο κατάλληλος για τη θέση αυτού.

Στο σημείο αυτό σπεύδω να διευκρινίσω και κάτι άλλο. Κανείς δεν θέλει να υπάρχει η υφιστάμενη συναλλαγή μεταξύ φοιτητών κατά τη διαδικασία ανάδειξης πρυτανικών αρχών, κοσμήτορα, κοκ. Δεν πρέπει, όμως, να λησμονούμε το γεγονός ότι αυτή η εμπλοκή των φοιτητών και αυτό το ιδιότυπο αλισβερίσι προέκυψε από νόμους δικούς σας.

 

Ήρθε ο κύριος Παπανδρέου χθες και έκανε κριτική σε θέματα, τα οποία προέκυψαν από νόμους και κυρίως από το νόμο πλαίσιο του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και μετά. Έφτασε η στιγμή να το καταργήσουμε; Σύμφωνοι. Όχι, όμως, να αποκλείσουμε τελείως και σε επίπεδο συμβολικό τη συμμετοχή των φοιτητών από την ανάδειξη των πρυτανικών αρχών.

Τι προτείνουμε; Προτείνουμε να παίζει ένα ρόλο συμβολικό η συμμετοχή των φοιτητών, 5%, στο τελικό αποτέλεσμα που να μην μπορεί κανείς…

 

           Το άσυλο, η ανάδειξη πρυτανικών αρχών και η συμβολική συμμετοχή των φοιτητών. Σε όλα τα άλλα έχουμε παρά πολλές ενστάσεις. Σας το λέμε, όμως, με απόλυτη ειλικρίνεια, προκειμένου να συμφωνήσουμε σΆ αυτή εδώ την Αίθουσα για να προκύψει για πρώτη φορά συναίνεση στον ευαίσθητο τομέα της παιδείας, εμείς όλες τις άλλες ενστάσεις θα τις βάλουμε πέρα. 

 

  ΤΡΙΤΗ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

πράγματι είναι μία σημαντική μέρα και για εμάς, γιατί δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι ως Υπουργός Παιδείας, είχα τη δυνατότητα να κάνω, με συμμετοχή του ΠΑΣΟΚ, τον εθνικό διάλογο, που κατέληξε σε συγκεκριμένα συμπεράσματα για την αναμόρφωση της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και σήμερα, ως εισηγητής για το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου, να αισθάνομαι περήφανος γιατί καταφέραμε στη μεταπολιτευτική πολιτική μας ιστορία να κάνουμε από κοινού ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός που να δίνει μήνυμα ελπίδας και ανάτασης στην ελληνική νεολαία ότι στα ευαίσθητα θέματα της παιδείας μπορούμε, επιτέλους, να έχουμε μακροπρόθεσμη στρατηγική και μπορούμε, επιτέλους, να αφήνουμε πίσω τις διαφορές του παρελθόντος και να βλέπουμε αυτά τα οποία μπορούν να μας ενώσουν.

Είναι σαφές ότι εξαντλήσαμε με ειλικρίνεια κάθε δυνατότητα για να υπάρχει εθνική συνεννόηση. Σπεύδω δε στο σημείο αυτό να πω ότι τα πράγματα θα ήταν πολύ καλύτερα για την παιδεία εάν το ίδιο σθένος που είχαμε εμείς σήμερα για να συνεννοηθούμε και εξαντλήσαμε όλες αυτές τις μέρες κάθε δυνατή προσπάθεια, το είχε κάνει και το ΠΑΣΟΚ με την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος. Σήμερα, θα είχαμε μία άλλη παιδεία, απελευθερωμένη από τα κρατικά δεσμά, με ανταγωνισμό και με άμιλλα, που, βεβαίως, θα έδινε τη δυνατότητα να υπάρχει ακόμα μεγαλύτερη ποιότητα στις παρεχόμενες υπηρεσίες.

Όμως, εν πάση περιπτώσει, ας ελπίσουμε αυτήν την ιστορική ευκαιρία να την έχουμε πολύ σύντομα κοντά μας και πάλι.

Όσον αφορά τα άρθρα του συγκεκριμένου σχεδίου νόμου, είναι σαφές ότι εμείς χαιρόμαστε γιατί μετά την αποδοχή της δικής μας πρότασης πια, θα έχουμε πάλι αιρετό πρύτανη, αιρετές πρυτανικές αρχές, κάτι το οποίο συνάδει με τη συνταγματική κατοχύρωση του αυτοδιοικήτου των τριτοβάθμιων ιδρυμάτων.

Επίσης, θεωρούμε θετικό το γεγονός ότι πράγματι το Συμβούλιο έχει εποπτικό ρόλο, έχει σημαντικές αρμοδιότητες όσον αφορά τον έλεγχο των οικονομικών και της διαφάνειας των τριτοβάθμιων ιδρυμάτων, αλλά, βεβαίως, δεν έχει καθοριστικό ρόλο στη διοίκηση των πανεπιστημίων, γιατί κατΆ αυτόν τον τρόπο περιορίζεται αυτή η ιδιότυπη διαρχία.

ΠαρΆ όλα αυτά, εμείς ακόμα και σήμερα λέμε ότι σΆ αυτό το συγκεκριμένο άρθρο θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικό το Υπουργείο Παιδείας, να περιορίσει ακόμα περισσότερο τις αρμοδιότητες για να μην υπάρχει de facto μία ιδιότυπη σύγκρουση στη διαρχία μεταξύ Συμβουλίου και Συγκλήτου.

Επίσης, έχουμε ενστάσεις όσον αφορά το πολύ μικρό, κατά τη δική μας εκτίμηση, εκλεκτορικό σώμα, το οποίο προβλέπεται για τον κοσμήτορα, πολλώ δε μάλλον διότι ο κοσμήτορας είναι αυτός, ο οποίος έχει ουσιαστικό ρόλο στη διοίκηση των πανεπιστημίων. Θέλω να ελπίζω ότι αυτό που είπε η κύρια Υπουργός περί πρυτανικών αρχών αφορά και τον κοσμήτορα και, βεβαίως, κατά τη δική μου εκτίμηση, θέλω να πιστεύω ότι όσον αφορά την εκπροσώπηση των φοιτητών, θα εξακολουθήσει να είναι ως έχει στα τμήματα, που εκεί πρέπει να έχουν ρόλο και λόγο, από τη στιγμή που δέχεται η Υπουργός ότι τα τμήματα από μόνα τους παραμένουν μία ακαδημαϊκή μονάδα, ένα κύτταρο εκπαιδευτικής κοινότητας.

Τώρα, όσον αφορά τη συμμετοχή των φοιτητών, εμείς είπαμε ότι σε αυτό το σημείο είμαστε κάθετα αντίθετοι. Βεβαίως, δεν το προτάξαμε, δεν επιμείναμε, διότι προφανώς εμείς θέλαμε να δώσουμε ένα μήνυμα συνεννόησης προς την ελληνική κοινωνία, ότι στην κρίσιμη αυτή περίοδο πρέπει να συνεννοηθούμε.

ΠαρΆ όλα αυτά, δεσμευθήκαμε ότι όταν και εφΆ όσον γίνουμε κυβέρνηση εμείς θα επαναφέρουμε τη συμμετοχή των φοιτητών για την εκλογή πρυτανικών αρχών, βέβαια κατά το 5%. Κατά τη δική μας εκτίμηση, αυτό το 5% κόβει τον ομφάλιο λώρο της συναλλαγής από τη μία πλευρά και από την άλλη πλευρά δίνει ρόλο και λόγο στους φοιτητές ως ολοκληρωμένες προσωπικότητες που συναπαρτίζουν την ευρύτερη πανεπιστημιακή κοινότητα.

Είμαι βέβαιος ότι μόλις η δέσμευση της Υπουργού υλοποιηθεί και έρθει η αντίστοιχη πρόταση για τις φοιτητικές παρατάξεις, θα έχουμε πολλά και χρήσιμα να πούμε για το πώς μπορεί να αναμορφωθεί και ο ρόλος της ΕΦΕΕ και ο ρόλος των φοιτητικών παρατάξεων.

Επίσης, πιστεύουμε ότι πρέπει να υπάρχει μία άμεση διευκρίνιση στο άρθρο 18, έτσι ώστε να υπάρχει ένα ενιαίο προσοντολόγιο για όλες τις καθηγητικές βαθμίδες, για να μην υπάρχουν εκ των πραγμάτων, εμμέσως πλην σαφώς, καθηγητές δύο ταχυτήτων.

Παράλληλα, θέλουμε να είμαστε λίγο πιο προσεκτικοί –το έχω πει στις αντίστοιχες προτάσεις- για τις επιτροπές επιλογής καθηγητών, οι οποίες ενδέχεται να απαρτίζονται αποκλειστικά από μέλη εκτός του ιδρύματος, ακόμα και από ιδρύματα του εξωτερικού.

Είμαστε, επίσης, επίμονοι όσον αφορά την πρόβλεψη σύστασης Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου για την αξιοποίηση της περιουσίας και των πόρων των τριτοβάθμιων ιδρυμάτων. Κυρίως κάτω από αυτήν την πρωτοφανή οικονομική κρίση που περνά η χώρα μας θα πρέπει να είμαστε ακόμα πιο προσεκτικοί και να μπουν τα πανεπιστήμια στο κυνήγι –αν θέλετε- της προσέλκυσης όσο είναι δυνατόν κάποιων πόρων, προκειμένου και αυτά να αναπτυχθούν και να αξιοποιηθούν ακόμα περισσότερο. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι εμείς βλέπουμε για τα δημόσια πανεπιστήμια το ρόλο της ιδιωτικής επιχείρησης. Προφανώς και όχι. Δεν είναι ρόλος αυτός που ταιριάζει στα δημόσια πανεπιστήμια, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να αξιοποιήσουν και την ακίνητη περιουσία την οποία σήμερα έχουν.

Από εκεί και πέρα, για τη ρύθμιση του άρθρου 7 εμείς δεχόμαστε ότι υπάρχει ουσιαστική βελτίωση που κατοχυρώνει το τμήμα, αλλά πιστεύω ότι μπορούμε να προχωρήσουμε ακόμα πιο δυνατά, έτσι ώστε και το τμήμα να έχει τον αποκλειστικό λόγο και ρόλο για τα μεταπτυχιακά, να είναι δηλαδή πραγματικό κύτταρο ακαδημαϊκής ελευθερίας και ακαδημαϊκής κοινότητας, όσον αφορά το γνωστικό του αντικείμενο.

Είμαστε υπέρ της άποψης ότι στα μεγάλα πανεπιστήμια πρέπει να υπάρχουν σχολές και στα μικρότερα να δίνεται αυτή η επιλογή.

Όσον αφορά το άρθρο 30 που αναφέρεται στον πρώτο κύκλο σπουδών, στον προπτυχιακό, εκεί επιμένουμε ότι κακώς δίνεται η δυνατότητα να πάμε στα τρία έτη σπουδών, γιατί σε όλη την Ευρώπη η τάση είναι ακριβώς αντίστροφη. Τη δεκαετία του 1980 πράγματι υπήρχε η τάση να πάμε στα τρία έτη σπουδών. Σήμερα η Ευρώπη γυρίζει πίσω και πάει στα τέσσερα έτη σπουδών. ¶ρα, δεν έχουμε κανένα λόγο σε αυτό το οποίο εμείς σήμερα έχουμε ή καθυστερημένα δεν αλλάξαμε, από τη στιγμή που αλλάζει η τάση, να υπαναχωρήσουμε. Ας το αφήσουμε, πολλώ δε μάλλον γιατί χρειαζόμαστε εξειδικευμένα στελέχη και άρτιους επιστήμονες.

Είναι, επίσης, σαφές το γεγονός ότι εμείς θα επιμείνουμε για το άρθρο 77 ότι είναι λανθασμένη η κατάργηση των λεκτόρων. Εμείς πιστεύουμε ότι οι λέκτορες αποτελούν σημαντικό ποσοστό του διδακτικού προσωπικού. Εκεί έχουμε πάρα πολλές επιφυλάξεις για το γεγονός ότι δεν υπάρχουν μεταβατικές διατάξεις. Εμείς πιστεύουμε ότι θα έπρεπε να υπάρχει πρόβλεψη μεταβατικότητας.

Oι σημερινοί λέκτορες, αυτοί δηλαδή που έχουν ήδη εκλεγεί και έχουν ήδη διοριστεί να πάνε στην επόμενη βαθμίδα, στη βαθμίδα του επίκουρου, οι σημερινοί επίκουροι να διασφαλιστούν όσον αφορά τη μονιμότητά τους. Με αυτόν τον τρόπο της μεταβατικότητας δεν θα έχουμε κάποιους νέους επιστήμονες με αβεβαιότητα και ασάφεια όσον αφορά το μέλλον τους.

Επίσης, πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να αγκαλιάσουμε όποια προβλήματα προκύψουν από τους λέκτορες και από τους επίκουρους. Φυσικά, εμείς πιστεύουμε ότι σε ένα σημαντικό βαθμό έχουν γίνει από τις δικές μας κυβερνήσεις κάποια πράγματα για τα T.E.I., αλλά μπορούν να γίνουν ακόμα περισσότερα βήματα.

Αισθανόμαστε, δηλαδή, ότι κάποιες βελτιώσεις μπορούν να ικανοποιήσουν ως ένα βαθμό τις επιταγές της διάταξης του άρθρου 11, παράγραφος 7 του ν. 3404/2005, αλλά από εκεί και έπειτα, εμείς πρέπει να προχωρήσουμε με πιο γοργά βήματα προς τα εμπρός, για να δώσουμε τη δυνατότητα στα T.E.I., εκεί που μπορούν, να διοργανώσουν προγράμματα σπουδών και Τρίτου Κύκλου.

Επίσης, δεν πρέπει να γίνει αποδεκτή η τριετής διάρκεια σπουδών στα T.E.I., γιατί κάτι τέτοιο –κατά τη δική μας εκτίμηση- μπορεί να οδηγήσει στην περαιτέρω υποβάθμιση των σπουδών που παρέχονται από τα Τεχνολογικά Ιδρύματα.

Επίσης, όσον αφορά τις μεταβατικές διατάξεις στο άρθρο 79 για τις λοιπές κατηγορίες προσωπικού, πιστεύουμε ότι θα πρέπει να μπει ένα οριστικό τέλος στην αβεβαιότητα και την ασάφεια που κρατά σε ομηρία και σε αγωνία για το μέλλον τους τους ήδη υπηρετούντες, όσον αφορά το ειδικό τεχνικό προσωπικό των T.E.I. της χώρας.

Επίσης, είμαστε πάρα πολύ επιφυλακτικοί γιατί το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου παραπέμπει στην έκδοση ενός πλήθους υπουργικών αποφάσεων και προεδρικών διαταγμάτων που, κατά τη δική μου εκτίμηση, μπορεί να κάνει αυτό το νόμο εξαιρετικά δυσλειτουργικό, εξαιρετικά δυσκίνητο και να βάλει πάρα πολλά ερωτηματικά.

Ένα σημείο, επίσης, που θα ήθελα να αναφέρω και θα ήθελα να το δει και η Εισηγήτρια από το χώρο της Πλειοψηφίας, είναι κάτι για το οποίο νομίζω ότι με έναν τρόπο υπάρχει μία αβλεψία. Κάποιοι της ανώτατης βαθμίδας της ιεραρχίας που σήμερα διδάσκουν, δεν πρέπει να εξαιρεθούν απΆ αυτό το πολύ σημαντικό έργο που κάνουν. Προφανώς και μπορούν να υπάρχουν μητροπολίτες ή ιερωμένοι που σήμερα έχουν τη δυνατότητα να διδάσκουν σε τριτοβάθμια ιδρύματα και αυτοί πρέπει να συνεχίσουν να κάνουν αυτό το έργο. Δεν έχουμε κανένα λόγο να τους εξαιρούμε.

Είμαι απολύτως βέβαιος ότι μΆ αυτές τις τεχνικές βελτιώσεις εμείς μπορούμε να κάνουμε ένα σημαντικότατο βήμα προς τα εμπρός, ένα βήμα με πολιτική ωριμότητα, με υπευθυνότητα, το οποίο από μόνο του, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν αρκεί, εάν δεν συμπληρωθεί από κάποιες βασικές αρχές. Η πρώτη είναι να υπάρχει συνέχεια και συνέπεια στο έργο και, κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο θα επιδιώκεται κάθε φορά η εθνική συνεννόηση, προκειμένου να υπάρχει μακροπρόθεσμη στρατηγική που να μην αλλάζει από κυβέρνηση σε κυβέρνηση ή από Υπουργό σε Υπουργό.

Επισημαίνω σΆ αυτό το σημείο το εξής:

 Κάποια στιγμή, ας έχουμε την ωριμότητα να δούμε μήπως πρέπει να υπάρχει και μόνιμος Υφυπουργός στον ευαίσθητο χώρο της παιδείας, για να μπορεί ακριβώς να υλοποιεί τη μακροπρόθεσμη στρατηγική που ξεφεύγει από τα στενά όρια των κυβερνήσεων.

Επίσης, θέλω να πιστεύω ότι με μεγαλύτερη ωριμότητα κάποια στιγμή, όταν μας δοθεί η δυνατότητα της ιστορικής ευκαιρίας της συνταγματικής αναθεώρησης, θα απελευθερώσουμε τα πανεπιστήμια από τον ασφυκτικό κρατικό έλεγχο. Εγώ θα συμφωνήσω με τον Πρόεδρο της Κυβερνήσεως που είπε χθες ότι το σημερινό μοντέλο θυμίζει σοβιετικού χαρακτήρα μοντέλο παιδείας. Πρέπει να απαλλαγούμε απΆ αυτό. Κρίμα που χάθηκε αυτή η δυνατότητα με ευθύνη του ΠΑΣΟΚ, αλλά ελπίζω να την βρούμε ξανά ως ιστορική ευκαιρία, για να μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε μη κρατικά και –γιατί όχι- ιδιωτικά πανεπιστήμια. ΜΆ αυτόν τον τρόπο θα προσελκύσουμε φοιτητές και συνάλλαγμα και θα εξάγουμε την ελληνική παιδεία και τον ελληνικό πολιτισμό.

Για μία ακόμα φορά θα πω ότι είναι στο δικό μας χέρι αυτό το ιστορικό βήμα, στο οποίο προβαίνουμε, κάνοντας όλοι μας τις αναγκαίες και αμοιβαίες υποχωρήσεις. Πρέπει να γίνει από εδώ και έπειτα μήνυμα προς όλους ότι στα μείζονα και στα σημαντικά μπορούμε και πρέπει –αυτή είναι και η απαίτηση του ελληνικού λαού- να έχουμε τη δυνατότητα συνεννόησης και να μπορούμε πραγματικά να μπούμε σε μία λογική εθνικής συναίνεσης. Αρκεί, βεβαίως, αυτά που συνεννοηθήκαμε, να έχουμε και την τόλμη να τα κάνουμε πράξη.

Ευχαριστώ.